Wat gebeurt er in het lichaam bij burn-out?
Burn-out wordt vaak uitsluitend bekeken vanuit werkdruk en psychologische belasting. Maar langdurige stress heeft ook duidelijke gevolgen voor het lichaam.
Wanneer het stresssysteem gedurende langere tijd wordt aangesproken, moet het organisme zich voortdurend aanpassen. Daarbij zijn onder andere de HPA-as, het autonome zenuwstelsel, cortisol, het immuunsysteem, slaap-waakritme en de energiestofwisseling betrokken.
Dat kan bijdragen aan klachten zoals:
- aanhoudende vermoeidheid en weinig herstel
- slecht of onrustig slapen
- moeite met concentreren en informatie verwerken
- prikkelbaarheid en emotionele labiliteit
- minder goed tegen drukte en stress kunnen
- lichamelijke onrust of juist een uitgeput gevoel
- darmklachten
- verminderde belastbaarheid
Het gaat hierbij ook om de draaglast en de draagkracht van het lichaam.
Van gezonde stress naar ontregeling
Een gezonde stressreactie is flexibel: het lichaam reageert wanneer dat nodig is en keert daarna terug naar herstel.
Bij langdurige belasting kan die flexibiliteit verminderen. Het stresssysteem staat dan niet simpelweg voortdurend ‘aan’ of ‘uit’. De regulatie kan veranderen, waardoor de reactie op nieuwe belasting minder goed aansluit bij wat de situatie vraagt.
Ook het dagritme van cortisol kan veranderen. Sommige mensen vertonen een verhoogde stressrespons, terwijl bij langdurige uitputting juist een afgevlakt cortisolpatroon kan worden gezien.
De populaire term bijnieruitputting suggereert dat de bijnieren geen cortisol meer kunnen produceren. Dat is geen goede beschrijving van wat er bij burn-out gebeurt. Het gaat eerder om veranderingen in de regulatie van het stresssysteem.
Burn-out is meer dan cortisol
Langdurige stress werkt door op meerdere systemen. Slaap kan verslechteren, de bloedsuikerregulatie kan veranderen en ook immuun- en ontstekingsprocessen, darm-hersencommunicatie en energieregulatie kunnen worden beïnvloed.
Daarom kijk ik bij langdurige stress en burn-out niet alleen naar de stressor, maar ook naar de vraag:
Heeft het lichaam voldoende capaciteit om te herstellen?
Voeding, slaap, beweging, herstelmomenten, nutriëntenstatus en de totale lichamelijke én psychologische belasting kunnen daarbij relevant zijn.
Orthomoleculaire therapie bij burn-out & bijnieruitputting
Binnen de orthomoleculaire therapie kijk ik onder andere naar:
- voeding en voldoende beschikbaarheid van energie en eiwitten
- relevante vitaminen en mineralen
- slaap en bioritme
- bloedsuikerregulatie
- darmgezondheid
- beweging versus herstel
- stressbelasting en belastbaarheid
Waar nodig kan aanvullend onderzoek worden ingezet.
Het doel is niet om burn-out met supplementen ‘op te lossen’, maar om de biologische voorwaarden voor herstel te verbeteren, terwijl tegelijkertijd wordt gekeken naar de omstandigheden die de overbelasting hebben veroorzaakt of in stand houden.
Lees ook:
→ Coaching bij burn-out
→ Orthomoleculaire therapie bij stress en vermoeidheid
→ Orthomoleculaire voeding
→ Onderzoeken en analyses
Plan een vrijblijvende kennismaking
Over mij
Ik ben drs. Evelyn Prinsen, orthomoleculair therapeut, kPNI-therapeut, coach, auteur en docent. Met ruim 20 jaar ervaring combineer ik kennis over stressfysiologie, voeding, leefstijl en psychologie om bij langdurige stress en burn-out zowel naar belasting als naar herstelcapaciteit te kijken.