Orthomoleculaire therapeut bij stress en vermoeidheid
Langdurige stress en vermoeidheid gaan vaak hand in hand. Wanneer je langere tijd onder druk staat, slecht slaapt of onvoldoende herstelt, moet het lichaam zich voortdurend aanpassen. Dat kost energie en kan uiteindelijk merkbaar worden in zowel je lichamelijke als mentale functioneren.
Je kunt je uitgeput voelen, maar tegelijkertijd moeilijk tot rust komen. Andere veelvoorkomende klachten zijn slecht slapen, concentratieproblemen, prikkelbaarheid, een verminderde weerstand, darmklachten of het gevoel dat je na inspanning nauwelijks meer herstelt.
Binnen de orthomoleculaire therapie kijken we daarom niet alleen naar hoeveel stress je hebt, maar ook naar de factoren die bepalen hoe goed je lichaam met belasting kan omgaan en ervan kan herstellen.
Waarom langdurige stress zoveel energie kan kosten
De stressrespons wordt gereguleerd door een samenspel van het zenuwstelsel, de HPA-as, stresshormonen zoals cortisol en adrenaline, het immuunsysteem en de stofwisseling.
Bij langdurige belasting kunnen deze systemen zich aanpassen. Dat betekent niet simpelweg dat de ‘bijnieren uitgeput’ raken — zoals vroeger vaak werd gedacht — maar dat de regulatie van stress en herstel kan veranderen.
Ook mitochondriën spelen hierin een belangrijke rol. Zij produceren niet alleen energie, maar reageren op stresssignalen en communiceren met het immuunsysteem. Langdurige stress, slaaptekort en inflammatoire activiteit kunnen daardoor invloed hebben op de manier waarop energie wordt geproduceerd en verdeeld.
Stress, inflammatie en het brein
Langdurige psychosociale stress kan de regulatie van het immuunsysteem beïnvloeden en samenhangen met verhoogde laaggradige inflammatoire activiteit.
Tegelijkertijd communiceren immuunsysteem en brein voortdurend met elkaar. Ontstekingssignalen kunnen invloed hebben op processen die betrokken zijn bij energie, motivatie, concentratie, stemming en slaap.
Ook neurotransmitters zoals dopamine, serotonine en noradrenaline maken onderdeel uit van dit complexe netwerk. Ik zou dus de oude zin ‘stress put dopamine, serotonine en GABA uit’ verwijderen. Dat is veel te lineair.
Waar kijken we naar bij stress en vermoeidheid?
Tijdens een orthomoleculair consult kijk ik onder andere naar:
- slaap en herstel;
- voeding en bloedsuikerregulatie;
- voldoende eiwitten, vetzuren, vitaminen en mineralen;
- beweging en fysieke belastbaarheid;
- darmgezondheid;
- belasting in de vorm van infecties of toxines;
- hormonale factoren;
- schildklierfunctie;
- stressbelasting en dag-nachtritme.
Afhankelijk van het klachtenbeeld kan aanvullend laboratoriumonderzoek zinvol zijn, bijvoorbeeld naar vitamine B12, vitamine D, ijzerstatus, schildklierfunctie of andere relevante waarden.
Het uitgangspunt is niet om zoveel mogelijk te testen of supplementen voor te schrijven, maar om te bepalen waar jouw herstel mogelijk wordt belemmerd.
Orthomoleculaire ondersteuning bij stress en vermoeidheid
De aanpak verschilt per persoon. Bij de één ligt de nadruk op herstel van slaap en dag-nachtritme, bij een ander op voeding, tekorten, darmgezondheid of het beter doseren van lichamelijke en mentale belasting.
Voeding, leefstijl en gerichte suppletie kunnen worden ingezet om het herstelproces te ondersteunen. Welke interventies zinvol zijn, hangt af van je klachten, voeding, voorgeschiedenis en eventuele onderzoeksresultaten.
Het doel is om niet alleen de vermoeidheid te bestrijden, maar de omstandigheden te verbeteren waaronder het lichaam energie kan produceren, herstellen en zich opnieuw kan aanpassen aan belasting.
Stress, burn-out of vooral vermoeidheid?
Wil je meer weten over wat langdurige stress fysiologisch met het lichaam doet?
→ Lees verder over stress en burn-out
Spelen vooral overbelasting, grenzen, werkdruk of terugkerende gedragspatronen een rol?
→ Lees verder over coaching bij burn-out
Wil je breder weten hoe ik lichamelijke klachten onderzoek?
→ Lees meer over orthomoleculaire therapie
Over drs. Evelyn Prinsen
Ik ben drs. Evelyn Prinsen, orthomoleculair therapeut, kPNI-therapeut en coach in Amsterdam. Met bijna 20 jaar ervaring begeleid ik mensen bij stress, vermoeidheid en andere langdurige klachten. Vanuit de klinische Psycho-Neuro-Immunologie kijk ik naar de samenhang tussen stress, energiehuishouding, immuunsysteem, voeding, leefstijl en herstel.
Bronnen
McEwen BS, Akil H. Revisiting the Stress Concept: Implications for Affective Disorders. Journal of Neuroscience. 2020.
Picard M, McEwen BS. Psychological Stress and Mitochondria: A Systematic Review. Psychosomatic Medicine. 2018.
Slavich GM. Social Safety Theory: A Biologically Based Evolutionary Perspective on Life Stress, Health, and Behavior. Annual Review of Clinical Psychology. 2020.